Rookdetectie bij riolering: foutieve aansluitingen en overlopen opsporen

Met rookdetectie ziet u waar een leiding werkelijk op aangesloten is. Er wordt een onschadelijke rook in de riolering geblazen. Komt die rook uit een regenpijp, een kolk of een ander punt dat op de regenwaterafvoer hoort, dan is dat punt verkeerd aangesloten op de afvalwaterleiding. Zo spoort u een foutieve aansluiting op zonder te graven of te breken.

‍

Longin Service zet rookdetectie in vanuit Rotselaar, in Vlaams-Brabant en daarbuiten, samen met camera-inspectie waar dat nodig is. Hieronder leest u waarom foutieve aansluitingen een probleem zijn, hoe een rooktest verloopt, wat de techniek wel en niet vindt, en wat de afkoppelingsregels in Vlaanderen van u vragen.

‍

Waarom een foutieve aansluiting een probleem is

Een gescheiden stelsel heeft twee leidingen: een leiding voor afvalwater (DWA, droogweerafvoer) en een aparte leiding voor regenwater (RWA, regenwaterafvoer). Afvalwater gaat naar de waterzuivering, regenwater wordt hergebruikt, laat men infiltreren of gaat naar een beek of gracht.

‍

Dat werkt alleen als elke afvoer op de juiste leiding zit. Een foutieve aansluiting is precies dat: een leiding die op de verkeerde afvoer is aangesloten. Er zijn twee varianten, en ze hebben elk een ander gevolg:

‍

• Regenwater op de afvalwaterleiding. Het regenwater belast de riolering en de zuivering zonder reden. Aquafin wijst erop dat de meeste riolen in Vlaanderen nog afvalwater en regenwater samen afvoeren, en dat een riolering bij veel regen op korte tijd overvol raakt. Dan treden overstorten in werking: noodoplossingen waarlangs overtollig rioolwater naar een waterloop ontsnapt, met ongezuiverd afvalwater in het milieu als gevolg.
• Afvalwater op de regenwaterleiding. Dan komt vuil water rechtstreeks in beken en rivieren terecht, precies wat het gescheiden stelsel moet voorkomen.

‍

Ook een overloop kan verkeerd zitten. Fluvius vraagt uitdrukkelijk dat de overloop van een regenwaterput zonder nuttig hergebruik afgescheiden wordt van het afvalwater.

‍

Hoe rookdetectie verloopt

Een rooktest is een snelle en overzichtelijke ingreep. Het verloop:

‍

1. Voorbereiding: we bekijken de plannen, als die er zijn, en bepalen via welke put de rook in het stelsel gaat.
2. Rook inbrengen: een rookgenerator blaast een onschadelijke rook onder lichte druk in de leiding.
3. Observeren: we volgen waar de rook naar buiten komt. Uit regenpijpen, kolken of roosters die op de regenwaterafvoer horen? Dan zijn ze op de afvalwaterleiding aangesloten. Uit een scheur in de grond, een vloer of een muur? Dan zit daar een lek of een open verbinding.
4. Vastleggen: de vaststellingen worden genoteerd en in beeld gebracht, zodat u weet welke aansluitingen aangepast moeten worden.

‍

Omdat de rook zichtbaar uit de verkeerde punten komt, weet u meteen welke aansluiting fout zit, en niet alleen dat er ergens iets mis is.

‍

Wat rookdetectie wel en niet vindt

Rookdetectie is sterk in één vraag: welke punten staan in verbinding met de leiding waarin de rook zit. Stichting RIONED, het Nederlandse kenniscentrum voor riolering, beschrijft de techniek als snel en relatief goedkoop, en wijst op het voordeel dat u exact ziet welke aansluitingen foutief zijn. RIONED noemt de techniek vooral geschikt om regenwaterafvoeren op te sporen die op de vuilwaterleiding zijn aangesloten.

‍

Er is ook een duidelijke grens: een waterslot of sifon houdt de rook tegen. Een afvoer van een lavabo, douche of wc met een gevuld waterslot laat dus geen rook door, ook al is hij verkeerd aangesloten. Om afvalwater op te sporen dat op de regenwaterleiding loopt, zijn andere methodes nodig, zoals een camera-inspectie of water laten lopen en volgen waar het terechtkomt.

‍

Dat is ook hoe een keurder werkt. VLARIO beschrijft dat een keurder van de privéwaterafvoer nagaat of het stelsel volledig gescheiden is met technieken op basis van waterstroom, rook, camera en geluid. Welke techniek wanneer past, leest u in onze pillar over camera-inspectie of lekdetectie.

‍

Rookdetectie heeft nog een tweede toepassing: geurhinder. Komt er rioolgeur in een gebouw, dan toont de rook waar een leiding lek is of een verbinding openstaat. Meer daarover in ons artikel over geurhinder in een bedrijfsgebouw opsporen.

‍

Afkoppelen in Vlaanderen: wat de regels vragen

Foutieve aansluitingen komen vaak aan het licht op het moment dat afkoppelen verplicht wordt. De belangrijkste regels:

‍

• Bij bouwen en verbouwen legt de gewestelijke hemelwaterverordening van 2023 (besluit van de Vlaamse Regering van 10 februari 2023) een gescheiden afvoer van hemelwater en afvalwater op, tot aan de perceelsgrens.
• Bij de aanleg van een gescheiden riolering in uw straat moet u in principe afkoppelen. Volgens Fluvius is wie in halfopen of open bebouwing woont, verplicht al het regenwater van daken, terrassen en verharde opritten af te koppelen. Bij gesloten bebouwing geldt volgens Aquafin dat alleen het regenwater van verharde oppervlakken zoals dak, oprit en terras moet worden afgekoppeld.
• Een keuring is verplicht. De Vlaamse Milieumaatschappij bevestigt dat de keuring van de privériolering verplicht is bij nieuwbouw en herbouw, bij een nieuwe aansluiting en wanneer er een gescheiden riolering in uw straat wordt aangelegd. De keurder controleert onder meer of afvalwater en regenwater gescheiden worden afgevoerd.
• Bij een niet-conforme keuring moet u de gebreken herstellen en een nieuwe keuring aanvragen. Blijft het probleem bestaan, dan kan de rioolbeheerder u aanmanen en in het uiterste geval de aansluiting op de openbare riolering afsluiten.

‍

De exacte verplichtingen verschillen per straat en per project. Uw gemeente of rioolbeheerder laat weten wat in uw situatie geldt.

‍

Wie doet wat bij afkoppeling en controle

Bij afkoppeling en foutieve aansluitingen zijn meerdere partijen betrokken. Het helpt om te weten wie waarvoor staat:

‍

• De rioolbeheerder van uw gemeente, zoals Aquafin, Fluvius, Farys of Riopact, afhankelijk van waar u woont of uw bedrijf gevestigd is. Die legt de aansluiting op het openbaar domein aan en bepaalt wat er in uw straat verplicht is. Bij afkoppelingsprojecten geeft Aquafin advies op maat en organiseert het de keuring.
• De erkende keurder, die na de werken controleert of uw privéwaterafvoer conform is. Keurders zijn erkend via VLARIO of AquaFlanders.
• Een uitvoerder, die opspoort waar het misloopt en de aansluitingen aanpast.

‍

Longin Service speelt in dat laatste deel: we sporen met rookdetectie en camera-inspectie op welke aansluitingen fout zitten, en voeren daarna de herstellingen uit. Zo gaat u naar de keuring met een stelsel waarvan u weet hoe het in elkaar zit. Hoe die keuring zelf verloopt, leest u in ons artikel over de rioolkeuring bij nieuwbouw of verbouwing.

‍

Uit de praktijk: wat een rooktest vaak blootlegt

Eén regenpijp maakt het verschil. Een enkele afvoer die bij een oude verbouwing op de verkeerde leiding werd gezet, volstaat voor een niet-conforme keuring. Rook toont precies welke.

‍

Het plan klopt niet altijd met de werkelijkheid. Na jaren van aanpassingen wijkt wat er in de grond zit vaak af van wat op papier staat. Kijken en testen is betrouwbaarder dan uitgaan van het plan.

‍

Rook en camera vullen elkaar aan. Rook toont welke punten verbonden zijn, de camera toont de toestand van de leiding ertussen. Samen geven ze een volledig beeld.

‍

Veelgestelde vragen

Wat is rookdetectie van riolering?

Een techniek waarbij een onschadelijke rook onder lichte druk in de riolering wordt geblazen. Waar de rook naar buiten komt, staat een punt in verbinding met die leiding. Zo ziet u welke afvoeren verkeerd zijn aangesloten of waar een leiding lek is.

‍

Is de rook gevaarlijk?

Nee. Er wordt een onschadelijke rook gebruikt. Omdat de rook zichtbaar kan worden aan regenpijpen of roosters, worden de omgeving en de gebruikers van het gebouw best vooraf verwittigd.

‍

Vindt een rooktest alle foutieve aansluitingen?

Niet altijd. Een waterslot of sifon houdt de rook tegen. Voor afvoeren met een waterslot of voor afvalwater dat op de regenwaterleiding loopt, zijn aanvullende methodes nodig, zoals een camera-inspectie.

‍

Ben ik verplicht om regenwater af te koppelen?

Bij nieuwbouw en verbouwing legt de gewestelijke hemelwaterverordening een gescheiden afvoer op. Wordt er een gescheiden riolering in uw straat aangelegd, dan moet u in principe ook afkoppelen. Welke verharde oppervlakken precies, hangt af van het type bebouwing. Uw gemeente of rioolbeheerder laat weten wat voor u geldt.

‍

Voert Longin Service ook de keuring uit?

De keuring zelf gebeurt door een erkende keurder. Longin Service spoort vooraf op waar de fouten zitten en voert de nodige aanpassingen uit, zodat u goed voorbereid naar de keuring gaat.

‍

Kort samengevat

Rookdetectie blaast een onschadelijke rook in de riolering en toont zo welke punten verkeerd zijn aangesloten, zoals regenpijpen of kolken op de afvalwaterleiding. Foutieve aansluitingen belasten de riolering en de zuivering, of sturen vuil water naar beken. Bij bouwen, verbouwen en bij de aanleg van een gescheiden riolering in uw straat is afkoppelen en een keuring verplicht. Een waterslot houdt rook tegen, dus vaak is een combinatie met camera-inspectie nodig. Longin Service spoort foutieve aansluitingen op en herstelt ze, vanuit Rotselaar, in Vlaams-Brabant en daarbuiten.

‍

Lees ook wat een camera-inspectie van riolering kost en hoe de rioolkeuring bij nieuwbouw of verbouwing verloopt. Meer over onze technieken leest u op onze pagina detectie.

‍

Wilt u weten of uw riolering correct is aangesloten? Vraag vrijblijvend een offerte aan of bel 0800 944 50.